بخشی از گفتگو با ویلیام مونتگمری وات, اسلام شناس معاصر اسکاتلندی

بسیاری از غربی ها اهمیت و ارزش گفتگو با اسلام را به زیر پرسش کشیده اند. به عنوان مثال آن ها شریعت را ظالمانه می دانند فکر می کنید این امر حقیقت دارد؟

خوب در عهد قدیم هم با مجازات هایی  مشابه آن چه که در فقه اسلامی آمده مواجه می شویم. مثلا در عبارت 25 سفر تثنیه از قطع دست زنان سخن رفته است. در آموزه های اسلامی چنین مجازات هایی در برخی جوامع و برخی زمان ها مثل زمان پیامبر(ص) مناسب بوده اما به موازات پیشرفت جوامع و برقراری صلح و نظم دیگر کاربردی ندارند و همه جا هم اجرا نمی شوند.....

درباره رویکرد محمد(ص) نسبت به زنان برایمان سخن بگویید.

برخی معتقدند که اسلام هنوز در برخی جهات دینی مردانه است. اما فکر می کنم که من اسنادی از منابع نخستین پیدا کرده ام که نشان می دهد محمد(ص) مسائل را برای زنان بهتر و آسان تر می ساخت. واضح است که در برخی قسمت های عربستان به ویژه در مکه گونه ای نظام پدرسالار رایج بود که در زمان پیامبر به نظام مادرسالاری تبدیل شد. رشد ثروت و رفاه که محصول تغییر مسیرهای تجاری بود با رشد فردگرایی همراه بود. مردان ثروت شخصی هنگفتی گرد آورده بودند و می خواستند مطمئن شوند که این ثروت به پسران خودشان می رسد و نه پسران خواهرانشان.
این موضوع وضعیت حقوق زنان را بدتر می کرد. اسلام در زمانی ظهور کرد که وضعیت زنان وحشتناک بود. آنها حقی بر ثروت و دارایی خود نداشتند و اصلا خودشان جزء دارایی های مرد به حساب می آمدند. اگر مردی وفات می یافت همه چیز به پسرانش می رسید. محمد (ص) تا حد بسیار زیادی اوضاع را بهبود بخشید. او حق مالکیت، ارث، آموزش و طلاق را بنیان نهاد و از زنان محافظت کرد. در چنین بستر تاریخی باید گفت محمد (ص) فردی بود که بر حق زنان گواهی داد.
------------
بخشی از گفتگوی بشیر مان و الستیر مکینتاش در سال 2000 با ویلیام مونتگمری؛
ویلیام مونتگمری وات استاد رشته زبان و ادبیات عرب یو مطالعات اسلامی در دانشگاه ادینبورگ اسکاتلند بوده، این اسلام شناس معاصر رساله دکترایش را پیرامون جبر و اختیار در آغاز اسلام ارائه داد. آثار متعددی از او به چاپ رسیده مانند ایمان و عمل غزالی- محمد در مکه - محمد در مدینه- تاریخ اسپانیای اسلامی- اندیشه سیاسی در اسلام - اسلام و مسیحیت جدید- مکه براساس قرآن- بنیادگرایی و نوگرایی اسلامی و... که به نظر می رسد فقط یک کتاب او پیرامون برخورد اسلام و مسیحیت در سال 73 توسط محمد حسین مخبو ترجمه شده است

شب ها به فکر شورش می افتادم

شب ها به فکر شورش می افتادم
به فکر شورش مسلحانه
صبح ها به صلح فکر می کردم
و ظهرها در آشوب کودتا بودم
عصرها وحشتناک ترین زمانم بود
باد می آمد؛ همه چیز را با خود می برد؛ شکستی سنگین روی دوشم جایش مانده بود
عصرها حتی از شب ها هم تلخ تر بود
صدای نعره ها و فریاد هایشان گوشم را اذیت می کرد
زمان به پایان رسیده بود

هیچ انقلابی شکوهمند نیست!

سالوادور د ماداریاگا :" اروپا وقتی به خود خواهد آمد که کلمه ی انقلاب اسباب شرم باشد و نه مایه ی غرور.
کشوری که از انقلاب شکوهمندش دم می زند همان قدر بیهوده و یاوه گوست که آدمی که از آپاندیسیت شکوهمندش حرف می زند."

از یک جهت راست می گوید. اما جای بحث دارد.

// دست نوشته های آلبر کامو

درباره رذالت های شخصی

غم انگیز ترین لحظه هر انسان شاید آن لحظه باشد که انسانی پی به رذالت های شخصی خودش برده باشد.
هر انسانی قطعا رذالتی دارد و فضیلتی
اما وقتی انسان مروری بر کرده هایش کند و رذالت های خودش را بیند و خودش را فریب ندهد و دیگران را مقصر جلوه ندهد یک هو فرو می ریزد و می فهمد چقدر پلیدی بر روحش نشسته, کدر کرده, خاک گرفته و...
چندی است گرفتار این حس شده ام
---------
بعد نوشت:
یکی از آثارش این است که از خودی که خود است آدم دور شده, فاصله گرفته؛ گذر زمان آدمها و فرآنیدهای مختلف آدمی را از خودش جدا می کند می کند و می برد و آدمی می فهمد که خودش نیست کس دیگری است با این سوال مواجه می شود که این کیست؟ خودش هست؟ چطور ویژگی های گذشته را ندارد؟ انتخابی کنارش کذاشته یا بی هوا؟
آن چیزهایی که آرامش می دهد را ابتدا باید انتخاب کرد و به کار بست مرحله بعدی تمرکز و فکر بیشتر و فاصله گرفتن تدریجی زا آدم هاست کمی دو دوتا چهار تا خوب است, سکوت سکوت عالی است. خیلی ار دردسرها مال زیاد حرف زدن است مال بیهوده حرف زدن. و به جایش شنیدن و دیدن. البته این پروسه را نمی شود طولانی طی کرد چون با سکوت زیاد آدمی می پوکد. اما برای خارج شدن از این فضا سکوت خوب است.
باید سکوت کرد مرور کرد شنید دید خلوت کرد، کارهایی که آرامش می دهند انجام شد؛ کارهای عقب مانده را انجام داد و کارهای قبلی را کنار گذاشت ؛ موقت البته. و بعد با یک رفرش به زندگی برگشت, هفت هست روز دیگر هم فرصت را کامل مهیا می کند 

دو شخصیت تاثیر گذار اسلامیست های ترک

این روزها بحث انتخابات است و اینکه آیا آنهایی که به تقلب اعتقاد داشتند و شعار رای من کو را می دادند بازهم در انتخابات شرکت می کنند یا نه یکی از چالش های این روزهاست. چالش رای دادن و رای ندادن
در این میان، عده ای از آنها که طرفدار حضور در انتخابات هستند به یک واقعه اشاره می دهند و دلیل رای دادن خود را مطابق با آن جلوه می دهند
حزب اردوغان چگونه بالا آمد؟ آنها از انتخابات شروع کردند به شورای شهر رفتند و با همان انتخابات به قدرت رسیدند بنابراین راه از صندوق رای است و کم کم وارد شدن به شورای شهر و در نهایت ریاست جمهوری
فارغ از هر بحث سیاسی، پیرامون اینکه آیا می شود مدل تحول خواهان ترک را اجرا کرد یا اینکه اصلا میدان بازی در ترکیه با ایارن متفاوت است یا ساختار های سیاسی یا آزادی احزاب یا اینکه در ترکیه شورای نگهبانی حضور دارد یا خیر یا اینکه آیا بسیج می تواند در مساجدی که صندوق رای دارند دخالت کند یا خیز یا اینکه آیا در ترکیه ولایت مطلقه فقیه وجود دارد یا خیر, سوای این مباحث که در نتیجه گیری مهم است باید خاطر نشان ساخت که تحول خواهان مسلمان در ترکیه اینقدر ساده به قدرت نرسیدند.
 درباره زایش نیروی تحول خواهی در ترکیه بوسیله مسلمانانی که به سکولاریسم هم اعتقاد دارند باید نام دو شخص را به خاطر سپارد و در مورد اندیشه ها و کارهایشان مطالعه کرد
سعید نورسی و فتح الله گولن
سعید نورسی (1960 - 1878) متولد روستای نورس از توابع استان بدلیس ترکیه است که مدارج فقهی و علمی در اسلام را زیر نظر اساتید ترک یاد گرفت وی  در جنگ جهانی اول مبادرت به شرکت در جنگ کرد و در نهایت دو سال هم به اسارت در آمد.زندگی سعید نورسی توام با زندان و تبعید های پی در پی بوده, اما این زندانها و تبعیدها باعث نشد او از تربیت شاگردانش دور شود و یا رسالات خود را ننویسد.رساله نور یکی از بنام ترین رساله های نوشتاری اوست. اما از آنجا که وی دائما زیر فشار بود نمی توانست آزادانه پیام خود را به مردم خصوصا مسلمانان برساند.

 دادگاه آفیون در سال ۱۹۴۸ میلادی  انجمنی از علما ودانشمندان را برای تحقیق وبررسی پیامهای نور  تشکیل داد. این دادگاه مدت هشت سال به طول انجامید تا بالاخره در  ۱۹۵۶ م طبق گزارش آن انجمن مبنی بر اینکه در رسالات نور هیچ گونه ضدیت با قانون اساسی وحکومت ترکیه وجود ندارد، صادر شد. بدین ترتیب شاگردن نور آستین‌ها را بالا زدند وچاپخانه‌های استانبول، آنکارا، صامسون و انطالیا(آنتالیا) را برای چاپ پیامها راه اندازی کردند. بدیع الزمان از اینکه رسالات نور چاپ می‌شدند خیلی خوشحال بود و می‌گفت این عید و جشن رسالات نور است. من منتظر چنین روزی بودم.
  اما اندیشه ها و تفکرات نورسی چه بود؟

 انديشمند ترك ياسين آكتاي (1997)، نورسي را يك «شخصيت غيرسياسي، آن جهاني و وفادار» معرفي مي­كند،  برخلاف ساير رهبران مسلمان كه انقلاب مردمي، اما ناموفقي عليه جمهوري سكولار تركيه در 1925 بر پا كردند، نورسي راديكاليسم سياسي را رد كرده و انرژي خود را صرف ترسيم ديدگاه الهي و اخلاقي سازگار با دنياي مدرن كرد. به گفته آكتاي، نورسي در كتاب­هايش، «تركيب بسيار مناسبي از عناصر فرهنگ مردمي، گفتمان­هاي عرفاني ، اسلام ارتدوكس و علم و عقلانيت» را گسترش مي­داد.(9)

تفكرات نورسي در نقطه مقابل همعصران مسلمان وي از قبيل حسن البنّا بنيانگذار اخوان المسلمين مصر بود. دشمنان وي، صهيونيسم يا امپرياليسم غربي نبودند، بلكه فلسفه مادي­گرا و ايدئولوژي كمونيسم بود و غرب مسيحي را متحد اسلام در برابر كمونيسم مي­ديد. نورسي در 1951، يكي از كتاب­هاي خود را  با نامه­اي به واتيكان فرستاد و خواهان اتحاد اسلام ـ  مسيحيت در برابر كفر و الحاد شد.

ميليون­ها پيرو نورسي كه جنبش نور را تشكيل دادند، هميشه از احزاب سياسي اسلامگرا دوري مي‌گزيدند و به احزاب راست ميانه كه وعده شريعت را نمي­دادند، بلكه طرفدار آزادي و مداراي ديني بودند رأي مي­دادند. به گفته حكان ياوز، نورسي برعكس ترك­هاي جوان و كماليست­ها كه از نهاد دولت تعريف و تمجيد مي­كردند، «دولت را خدمتگزار مردم ميدانست و خواهان دولت بي­طرف بدون هيچ ايدئولوژي بود». به‌علاوه او طرفدار نوسازي تركيه و كل جهان اسلام از طريق وارد كردن علم و تكنولوژي غربي بود. نورسي مي­گفت تضادي بين دين و علم وجود ندارد و مورد استقبال جوانان و تحصيل كردگان در نظام آموزش سكولار تركيه واقع شد. رساله نور را ميانه ­روهاي مذهبي به‌خوبي آموزش مي­ بينند، چون بر رابطه بين اسلام و خرد، دين و مدرنيته تأكيد دارد و درگيري بين «شرق» و «غرب» را نه لازم و نه مطلوب مي­داند.

 بدون فهم و درك مناسب جنبش نور و تأثير اجتماعي آن، بعيد است بتوان بسيج آرام و تدريجي خيزش هويت اسلامي در تركيه را درك كرد. حاميان جنبش نور در تركيه بين 5 تا 6 ميليون برآورد مي­شوند كه به‌طور مرتب در اتاق­هاي خصوصي جمع مي­شوند تا رساله نور را تحليل و تفسير كنند. اين اجتماعات همچنين شبكه­ هاي كسب و كاري تشكيل داده­ اند كه فرصت­هايي پديد مي‌آورند و به حتي تهيه سرمايه‌هاي شغلي ـ  تجاري همت مي‌‌‌گمارند.

این مطلب ادامه دارد ...

روند طی شده در عکاسی ام

عکاسی

عکاسی همیشه برایم یک انتخاب جذاب بود

آن زمانی که عکاسی را به عنوان یک امر دوست داشتنی و تفریحی و البته علاقمند آغاز و تجربه کردم صرفا یک پدیده خاص نبود

تا بعد که دریافتم می شود جدی تر دنبالش کرد. می شود گالری برگزار کرد می شود فتوبلاگی داشت می شود در دید عموم قرار داد و هزار می شود دیگر

اما تقریبا هیچ وقت به این فکر نکردم که می شود از آن پول هم در آورد. که البته از آن پول کمی هم در آوردم

هیچ وقت هم به حرفه ای بودنش به معنای اینکه از آن پولی درآورد و منبع درآمدی باشد فکر نکردم

این هیچ وقت ها البته خودم را هم اذیت می کند چه رسد به خواننده

یکبار در یک جشنواره حضور پیدا کردم و قرار این بود از مقامی عکاسی کنم سیل عکاسان و لولیدن در میان هم و چرق چرق عکاسی کردن و سریع شات چکاندن و هل دادن و... باعث شد کلهم اجمعین قید این نوع عکاسی را بزنم،

یکبار هم دوست داشتم در خبرگزاری به صورت افتخاری کار کنم و عکاسی کنم که توی برجکم زدن که نرو به درد نمی خوره

یکی دو باری هم در مسابقات شرکت کردم و نتیجه ای نداشت، حوصله نداشتم، یعنی الان هم دوست ندارم که اثرم را بدهم کسی و او طبق سلیقه اش انتخاب کند یا نکند. قیدش را تقریبا زدم و بی خیال شرکت در این مسابقات و جشنواره ها شدم ؛ البته که کارم حرفه ای نیست و هرکسی آرزو دارد برنده شود در میان عده ای، اما این شوق هم به مرور درونم کشته شد

راه های مختلفی رفتم به دانشگاه رفتن و آکادمیک درس خواندنش فکر کردم؛ اما دوست خوبی که عکاس حرفه ای است یه بار بهم گفت من رفتم اما چیز خاصی نداشت

دو بارهم خاطره آیدین آغداشلو و محمود دولت آبادی از زندگی شان و اینکه یا به دانشگاه نرفتن یا نیمه کاره رها کردن مرا از اینکه باید رفت و آموخت وگرنه آدم عکاس نمی شود رها ساخت و دور کرد؛ خیالم راحت شد که خب ظاهرا احتیاج نیست

به علاوه عکاسان تجربی دیگری هم بودند و هستند که راه آکادمیک نرفتند؛ پس همچنان علاقمند به عکاسی تجربی ماندم

کم کم در بین این افکار و تغییرات و امتحان کردن راه ها سلیقه هایم تغییر کرد؛ یعنی اگر اوایل عکاسی ام از علاقه به طبیعت نشات می گرفت و با همان هم آغاز شد کم کم به آدم و اجتماع رسیدم کم کم نوک پیکانم جای دیگری رفت

البته که هنوز هم از طبیعت دوست دارم ولی عکس از شکوفه و مناظر سرسبز و بدیهی و کلیشه ای دیگر مرا ترغیب نمی کند مگر هنری یا ابداعی به ذهنم برسد

فاصله گرفتم و دور شدم و این شاید متاثر از حضور دو ساله ام در یک انجمن خیریه بود؛ کم کم روح شبانه عکس گرفتنم بیدار شد  و ارضا شد؛ شب عکاسی کردن را بسیار دوست داشتم و عکاسی از بخش های سیاه و درد آلود این شهر از آدم هایش برایم جدی تر و با انگیزه تر شد. کم کم آدم ها آمدند در عکس هایم نشستند و درد به عکس هایم رسوخ کرد

اینجا بود که احساس کردم همینه خودشه؛ اینجا می تونم ارضا شم, اینجا می تونم منشایی از آگاهی باشم, شاید هدفم از عکاسی همین بوده

نمیدانم فعلا که این طورش را دوست دارم 

عکاسی امروز برایم تبدیل به ابزاری شده تبدیل به پنجره ای که بشود چیزی را منعکس کرد, که از آن اتفاقی رخ دهد، رسالتم در عکاسی اگر همین باشد و هیچ توفیق مادی نداشته باشد بس است و عالی ست

تخلخل

امروز بعد از کلاس پیاده راه می آمدم درگیر مباحث مطرح شده در کلاس بودم
به گلفروشی رسیدم که گلفروش مشغول تعویض گل و گلدان ها بود و خاکش را عوض می کرد
یک دانه های سفیدی هست که موادش را نمی دانم دقیقا چیست اما به آن تخلخل می گویند
دانه هایی قهوه یی رنگ هم هستند البته، که پوکه فکر می کنم می گویند
هر دوی این گوی های دایره وار یک خاصیت تخلخلی دارند و آن اینکه فضای آزادی در خاک بوجود می آورند که باعث می شود خاک سبک شود وفضای رشد و نمو برای ریشه و نفس کشیدن ریشه را فراهم کند, در واقع بر خلاف تصور رایج و کهنه که می گویند هوا و اکسیژن برای ریشه خوب نیست اتفاقا هوا و ایجاد شدن فضای آزادی برای ریشه و در نتیجه برای گیاه لازم و ضروری است. فی الواقع گیاه خوب گیاهی است که خاکش سبک و ریشه هایش در آزادی این خاک بدوند و بدوند
بعد از این یاد فوتبال افتادم
مرحوم شهید صابر می گفت در سپهر سیاست ایران بازی ها به عرض کشیده نمی شود بازی از این جناح به آن جناح عوض نمی شود؟ حتما دیدید که در بازی های فوتبال ایرانی بازی در منطقه ای از سمت راست و یا چپ گیر کرده و مانده و طول می کشد بازی وسیع شود و جناح بازی عوض شود, در واقع در ایران آن نبوغ یا تکنیک وجود ندارد که جناح بازی را طراحی, عوض کند و به جناحی دیگر که خلوت است فضای آزاد وجود دارد ببرد تا ازفضای آزاد برای هجوم  و پیشرفت استفاده کند

به این فضا و آزادی فکر می کردم در میان راه رفتنم , که اگر هرجایی باشد چه در خاک چه در فوتبال و چه در سیاست چه عرصه هایی را برای رشد نمو پیشرفت نبوغ و خلاقیت ایجاد می کند و امان از وقتی که همه چیز بسته باشد